|
zurück
zur Formelsammlung
|
Bei
Fragen oder Fehlern auf diesen Seiten, setzen Sie sich bitte mit dem Webmaster
in Verbindung.
|
| Größen
und Einheiten |
|
|
| Tabelle
1/4 |
|
Größe |
Formel-
zeichen |
Einheiten |
Beziehungen
zwischen den Einheiten |
|
Abklingkoeffizient |
δ |
je
Sekunde (s-1) |
1
s-1 = 60 min-1 |
|
Adiabatenexponent |
κ,
γ |
1 |
|
|
Aktivität
einer radioaktiven Substanz (Zerfallsrate) |
A |
Becquerel
(Bq) |
1
Bq = 1s-1 |
|
Äquivalentdosis |
H |
Sievert
(Sv, rem) |
1
Sv = 1 J*kg-1 = 100 rem |
|
Arbeit |
W,
A |
Joule
(J)
Newtonmeter
(Nm)
Wattsekunde
(Ws)
Kilowattstunde
(kWh) |
1
J = 1 kgm2s-2 = 1 Nm = 1 Ws
1
kWh = 3,6*106 Ws |
|
relative
Atommasse |
Ar |
1 |
|
|
Beleuchtungsstärke |
E |
Lux
(lx) |
1
lx = 1 lm*m-2 |
|
Beschleunigung |
a,
g |
Meter
je Quadratsekunde (m*s-)
|
1
m*s-2 = 1 N*kg-1 |
|
elektrische
Blindleistung |
Q |
Watt
(W) |
1
W = 1 var |
|
Brennweite |
f |
Meter
(m) |
|
Brechwert
(Brennkraft) |
D |
Dioptrie
(dpt) |
1
dpt = 1 m-1 |
|
Dehnung |
ε |
1 |
|
|
Dichte
(Massendichte) |
ρ |
Kilogramm
je Kubikmeter (kg*m-3) Gramm
je Kubikzentimeter (g*cm-3) |
1
kg*m-3 = 10-3 g*cm-3 1
g*cm-3 = 103 kg*m-3 |
|
Drehimpulse
(Drall) |
L |
Newtonmetersekunde |
1
N*m*s = 1 kg*m2*s-1 |
|
Drehmoment
(Kraftmoment) |
M |
Newtonmeter
(N*m) |
1
N*m = 1 kg*m2*s-2 |
|
Drehzahl |
n |
je
Sekunde (s-1) |
1
s-1 = 60 min-1 |
|
Druck |
P |
Pascal
(Pa)
Bar
(bar)
Atmosphäre
(at) Torr
(Millimeter Quecksilbersäule) (mmHg) Meter
Wassersäule (mws) |
1
Pa = 1 N*m-2 1
bar = 105 Pa 1
at = 9,81*103 Pa 1
Torr = 133,32 Pa 1
mWs = 9,81*103 Pa |
|
elektrische
Durchflutung |
Θ |
Ampere
(A) |
|
|
Durchschlagsfestigkeit |
ED |
Volt
je Meter (V*m-1) |
|
|
innere
Energie |
E,
W, U |
Joule
(J) Newtonmeter
(N*m)
Wattsekunde
(W*s)
Elektronenvolt
(eV) Steinkohleneinheit
(SKE) |
1
J = 1 kg*m2*s-2 = 1 N*m = 1 W*s
1
ev = 1,602*10-19 J
1
kg SKE = 29,3 MJ |
|
Energiedosis |
D |
Gray
(Gy) |
1
Gy = 1 J*kg-1 |
|
Enthalpie
(Wärmeinhalt) |
H |
Joule
(J) |
1
J = 1kg*m2*s-2 |
|
Entropie |
S |
Joule
je Kelvin (J*K-1) |
1
J*K-1 = 1 kg*m2*s-2*K-1 |
zurück
|
Größe |
Formel-
zeichen |
Einheiten |
Beziehungen
zwischen den Einheiten |
|
Fallbeschleunigung
|
g
|
Meter je Quadratsekunde
(m*s-2)
|
1 m*s-2 = 1 N*kg-1
|
|
elektrische Feldstärke
|
E
|
Volt je Meter (V*m-1)
|
1 V*m-1 = 1 kg*m*s-3*A-1
= 1 N*C-1
|
|
magnetische Feldstärke
|
H
|
Ampere je Meter (A*m-1) |
1 A*m-1 = 1 kg*m*s-3*V-1
= 1 N*Wb-1
|
|
absolute Feuchte
|
ρW
|
Kilogramm je Kubikmeter
(kg*m-3)
|
1 kg*m-3 = 10-3g*cm-3
|
relative
Feuchte
|
φ
|
1
|
|
|
Flächeninhalt
|
A,
S
|
Quadratmeter
(m2)
Hektar
(ha)
Ar
(a)
|
1
m2 = 10-6 km2 = 102 dm = 104
cm2 = 106 mm2
1
ha = 104 m2
1
a = 102 m2
|
|
elektrischer
Fluss
|
ψ
|
Coulomb
(C)
|
1
C = 1 A*s
|
|
magnetischer
Fluss
|
Φ
|
Weber
(Wb)
|
1
Wb = 1 V*s
|
|
elektrische
Flussdichte
|
D
|
Coulomb
je Quadratmeter (C*m-2)
|
1
C*m-2 = 1 A*s*m-2
|
|
magnetische
Flussdichte
(magn.
Induktion)
|
B
|
Tesla
(T)
|
1
T = 1 Wb*m-2 = 1 V*s*m-2 = 1 N*m-1*A-1
|
|
Frequenz
|
f,
v
|
Hertz
(Hz)
|
1
Hz = 1s-1
|
Geschwindigkeit
(Ausbreitungsge-
schwindigkeit)
|
v,
u,
c
|
Meter
je Sekunde
(m*s-1)
Kilometer
je Stunde (km*h-1)
Knoten
(kn)
|
1
m*s-1 = 3,6 km*h-1
1
km*h-1 = 0,28 m*s-1
1
kn = 1 sm*h-1 = 1,852 m*h-1
|
|
Höhe
|
h
|
Meter
(m)
|
siehe
Länge
|
|
Impuls
(Bewegungsgröße)
|
P
|
Kilogramm
je Sekunde
(kg*m*s-1)
|
1
kg*m*s-1 = 1 N*s
|
|
Induktivität
|
L
|
Henry
(H)
|
1
H = 1 Wb*A-1 = 1 m2*kg*s-2*A-2
|
|
elektrische
Kapazität
|
C
|
Farad
(F)
|
1
F = 1 A*s*V-1
|
|
Kraft
|
F |
Newton
(N)
Kilopond
(kp) |
1
N = 1 kg*m*s-2 = 1 J*m-1
1
kp = 9,81 N
|
|
Kraftstoß
|
I |
Newtonsekunde
(N*s) |
1
N*s = 1 kg*m*s-1
|
|
Kreisfrequenz
|
ω
|
je
Sekunde (s-1)
|
1
s-1 = 60 min-1
|
|
elektrische
Ladung
|
Q
|
Coulomb
(C) |
1
C = 1 A*s
|
Länge
|
l |
Meter
(m)
Seemeile
(sm)
Astronomische
Einheit (AE)
Lichtjahr
(ly)
Parsec
(pc)
Ångström
(Å)
|
1
sm = 1,852 m
1
AE = 1,495 978 70*1011m
1
ly = 9,461*1015 m
1
pc = 3,086*1016 m
1
Å =
10-10 m
|
|
Lautstärkepegel
|
LN
|
Phon
(phon)
|
|
|
Leistung
|
P
|
Watt
(W)
Pferdestärke
(PS) |
1
W =
1 J*s-1 = 1 V*A = 1 kg*m2*s-3 = 1
N*m*s-1
1
PS = 736 W
|
|
Leistungsfaktor
|
cos
φ
|
1
|
|
|
elektrische
Leitfähigkeit
|
κ,
|
Siemens
je Meter
(S*m-1)
|
1
S*m-1 = 1 Ω-1*m-1 = 10-6
m*Ω-1*mm-2
|
zurück
|
Größe |
Formel-
zeichen |
Einheiten |
Beziehungen
zwischen den Einheiten |
|
elektrischer Leitwert
|
G
|
Siemens (S)
|
1 S = 1 Ω-1
|
|
Leuchtdichte
|
LV
|
Candela
je Quadratmeter
(cd*m-1)
|
|
|
Leuchtkraft
|
L
|
Watt (W) |
s. Leistung
|
|
Lichtstärke
|
lV |
Candela (cd)
|
|
|
Lichtstrom
|
ΦV
|
Lumen (lm)
|
1 lm = 1 cd*sr
|
|
Masse
|
m
|
Kilogramm
(kg)
Tonne
(t)
Zentner
(Ztr)
Pfund
(Pfd)
Karat
(k)
Atomare
Masseeinheit (u) |
1
t = 103 kg
1
Ztr = 50 kg
1
Pfd = 500 g
1
k = 2*10-4 kg
1
u = 1,660540*10-27 kg
|
|
molare
Masse
|
M
|
Kilogramm
je Mol
(kg*mol-1)
|
1
kg*mol-1 = 103 g*mol-1
|
|
molares
Volumen
|
Vm
|
Kubikmeter
je Mol
(m3*mol-1
= 103l*mol-1)
|
1
m3*mol-1 = 103 l*mol-1
|
Periodendauer
(Schwingungsdauer)
|
T
|
Sekunde (s) |
s. Zeit |
elektrisches
Potential
|
φ, φe
|
Volt (V)
|
|
|
Radius
|
r
|
Meter (m) |
s. Länge |
|
Raumwinkel
|
Ω, ω
|
Steradiand (sr)
|
1 sr = 1 m2*m-2
|
|
Schalldruckpegel
|
LA |
Dezibel (A) (dB(A)
|
|
|
Schallintensität
|
I |
Watt je Quadratmeter (W*m-2) |
1
W*m-2 = 1 kg s-3
|
|
elektrische Spannung,
Potentialdifferenz
|
U, u
|
Volt (V)
|
1
V = 1 kg*m2*s-3*A-1
|
|
magnetische Spannung
|
V
|
Ampere (A) |
1 A = 1 J*Wb-1
|
|
mechan. Spannung
|
σ
|
Newton je Quadratmeter
(N*m-2)
|
1 N*m-2 = 1 kg*s-2*m-1
|
Stoffmenge
|
n
|
Mol (mol) |
|
|
Stoffmengen-
konzentration
|
c
|
Mol
je Liter (mol*l-1) |
1
mol*l-1 = 1 mol*dm-3
|
|
elektrische Stromstärke
|
I, i
|
Ampere (A)
|
1 A = 1 kg*m2*s-3*V-1
|
|
Temperatur
|
T,

|
Kelvin,
(K)
Grad
Celsius, (°C)
Grad
Fahrenheit, (°F)
Grad
Rèaumur (°R)
|
0
°C = 273,15 K
32
°F = 0 °C; 212 °F = 100 °C;
0
°R = 0 °C; 80 °R = 100 °C
|
|
Trägheitsmoment
|
J
|
Kilogrammquadratmeter
(kg*m2) |
|
|
Übersetzungs-
verhältnis
|
ü,
i
|
(1)
|
|
zurück
|
Größe |
Formel-
zeichen |
Einheiten |
Beziehungen
zwischen den Einheiten |
|
Volumen
|
V
|
Kubikmeter
(m3)
Liter
(l)
Registertonne
(RT)
|
1
m3 = 10-9 km3 = 103 dm3 = 106
cm3= 109 mm3
1
l = 10-3 m3 = 1 dm3
1
RG = 2,832 m3
|
|
Wärme
Wärmemenge
|
Q
|
Joule
(J)
Kalorie
(cal)
|
1
J = 1N*m = 1 kg*m2*s-2 = 1 Ws
1
cal = 4,19 J
|
|
Wärmekapazität
(Wärmeinhalt)
|
Cth
|
Joule
je Kelvin (J*K-1)
|
1
J*K-1 = 1W*s*k-1
|
|
Wärmeleitwiderstand
|
R
|
Kelvin
je Watt (k*W-1)
|
|
|
Wärmestrom
|
Φth
|
Watt
(W)
|
1
W = 1 J*s-1
|
|
Weg
|
s
|
Meter
(m)
|
|
|
Wellenlänge
|

|
Meter
(m)
|
|
|
Widerstand
(ohmscher)
|
R
|
Ohm
(Ω)
|
1
Ω = 1 V*A-1 = 1 S-1
|
|
Widerstand
(induktiver)
|
XL
|
Ohm
(Ω)
|
1
Ω = 1 V*A-1
|
|
Widerstand
(kapazitiver)
|
XC
|
Ohm
(Ω)
|
1
Ω = 1 V*A-1
|
|
Widerstand
(magnetischer)
|
Rm
|
je
Henry (H-1)
|
1
H-1 = 1 A*Wb-1
|
|
Zeit
|
t
|
Sekunde
(s)
Minute
(min)
Stunde
(h)
Tag
(d)
Jahr
(a)
|
1
min = 60 s
1
h = 60 min
1
d = 24 h = 1440 min = 86400 s
1
a = 365 d oder 366 d
|
|
Wirkungsgrad
|

|
1
oder in %
|
|

|